Bitkilerde kök çürümesi nasıl önlenir?

147

Kök çürümesi ev bitkileri, bahçe bitkileri ve doğadaki bitkilerin ortak sorunu. Bu çürümede köklerde başladığı için genelde tespit ettiğinizde bitkiniz kurtarılamaz bir yola girmiş olabilir. Bu yazımda kök çürümesinin sebepleri ve köklerin çürümesi nasıl önlenir konulu birkaç öneri paylaşmak isterim. 🙂

kök çürümesiKök çürümesinin nedenleri

Kök çürümesinin ilk ve en bilinen nedeni fazla sulama. Bataklık bitkileri ve suda yetişen türler hariç ağaçlar, çiçekler ve çiçeksiz bitkiler su içinde cıvık cıvık kalmak istemez. Çamur köklerin şişmesine ve havasız kalmasına neden olur. Zaman içerisinde bu durum değişmezse kökler çürümeye başlar. Çünkü bitkilerin köklerinin büyümesi ve gelişimini devam ettirebilmesi için oksijene ihtiyacı vardır.

Kök çürümesinin bir sebebi de az sulama. Bu sulama konusu önemli. Ne az ne çok. Bitkinin isteğine en yakın miktarda suyu sağlamalısınız. Az sularsanız bu sefer de susuz kalır ve kökler yine çürür.

Topraktaki su kaynaklı bazı küf ve mantarlar da kök çürümesine neden olabiliyor. Türkçe’de Çökerten – Ani solgunluk diye geçen Pythium denilen bitki paraziti ve fusaryum ( fusarium) gibi mantarlar kök çürümesi sebebi olabiliyor. Eğer aynı saksıdaki bitkilerden birine bulaştıysa diğerlerine bulaşması da mümkün. Mesela bitkileri satın aldığınız mağazadaki bahçede bu parazitlerin bulaştığı bir çiçek varsa eve gelince “Gözüm gibi baktım ama çürüdü” vakası yaşanabilir.

Nematod
Nematod sorunlu kök

Nematod adı verilen bir tür omurgasız canlı da bitkilerin en büyük düşmanıdır. Bitkinin köklerine giren bu omurgasız solucan benzeri canlılar köklerdeki besini emer, çoğalır ve yumru yumru hastalıklı şişkinliklere neden olur.

Kök çürümesi nasıl anlaşılır?

Kök çürümesinin bitkinin görünümüne de etkileri var elbette. Bu belirtileri gördüğünüzde kök çürümesinden şüphelenebilirsiniz:

  • Toprak kuru veya bitki güneş altında yanmıyor olsa bile yaprakların sararması ve solgun görünmesi
  • Büyüme yavaşlığı
  • Dalların uçtan başlayarak dibe doğru kuruması
  • Ağacın veya bitkinin üstteki tepe yaprakların/dalların incelmesi

Kök çürümesi sebebiyle beyaz sağlıklı kökler kahverengiye döner ve yumuşayarak çürür.

Kök çürümesi nasıl önlenir?

Kök çürümesini önlemek için güvenilir yerden bitki almanız lazım. Hastalıklara dirençli türler tercih eder, kullandığınız toprak ve aletleri temiz tutarsanız hastalıkları önlemeniz ve kök çürümesinden kaçmanız mümkün. Mesela dışarıdan bitki aldığınızda mutlaka toprağını değiştirip güvenli toprağa geçirmenizi öneririm. Uygun nem, su, gübre ve güneş denklemini tutturmazsanız kök çürümesine davet çıkarabilirsiniz.

Kök çürümesi çoktan başladıysa ne yapmalı?

Her kök çürümesinin sebebi gibi çözümü de farklı. Mesela nematod sebebiyle kökler çürüdüyse ilaçlama yapmanız önemli. Toprak tuzlu olduğu için veya toprakta mantar vs gibi sorunlar tespit ettiyseniz toprağın minerallerini dengelemek ve tuzu azaltmak için suyun içinde kökleri iyice yıkayıp yeni toprağa dikmek daha iyi olabilir.

kök çürümesi

Kök çürümesi tek yıllık bitkileri genelde mahvediyor çünkü bu arkadaşların kökleri pek ince oluyor. O nedenle saksı bitkileri ve çok yıllık bahçe bitkileri bu konuda daha şanslı. Fakat kök çürümesini bir türlü durduramadıysanız bir an önce çelikle veya suda köklendirme yapmak için kolları sıvamalısınız. Yoksa bitkiyi kurtarmak pek mümkün olmayacaktır.

Bana sık sık soranlar oluyor: “Bitkimin kökleri çürüdü sence neden?” Böyle pat diye bir sebebi yok yani. İncelemeniz lazım. Toprağın üstü tuzlu beyaz görünüyorsa toprağın mineral dengesizliğinden olabilir, nematodlar sarmış olabilir, mantar gelmiş olabilir, az veya çok sulama yapılıyor olabilir. Bitkilerinizi iyi gözlemleyin. 🙂

Gizem Aydoğan

Instagram  |  Facebook | Youtube